Nieuwjaarsbrief 2011-2012

Printervriendelijke versiePDF versie

Biologisch tuinbouwbedrijf Akelei wordt het komende seizoen 30 jaar. Dat betekent dat we nog jong zijn, maar toch ook al wat ervaring opgebouwd hebben. Zeker als je bedenkt dat er 30 jaar geleden in Vlaanderen nog nauwelijks sprake was van bio-teelt. Als pioniers van toen wisten we vooral hoe we het niet wilden doen. Zonder kunstmest, zonder chemie en zonder de Boerenbond. Maar hoe het dan wel kon? Dat moesten we zelf uitvinden.Het was dus een proces van vallen en opstaan. Maar niettemin zijn we er in geslaagd om op een aanvaardbare manier te overleven in een sector waar in Vlaanderen iedere dag 20 boeren hun bedrijf stopzetten. En daarenboven hebben we geleerd om onze bodemvruchtbaarheid zorgvuldig op te bouwen, zodat we jaarlijks een gezonde, overvloedige en duurzame productie van onze velden kunnen oogsten.Vanwege onze praktische ervaring worden we dan wel eens uitgenodigd om onze kennis te delen met studenten, jongeren die een toekomst zoeken in de biologische landbouw. In Vlaanderen zijn we al meer dan 10 jaar verheugd met de beroepsopleiding ‘Landwijzer’, die volwassenen een kader aanbiedt om al werkend te leren, en al lerend te werken, om zodoende in de landbouw een plek te vinden.Het unieke van deze opleiding is dat een aantal theorie lessen ook gegeven worden door boeren en boerinnen. Greet verzorgde daar enige tijd terug de les zaadteelt. Ikzelf heb het daar over teelttechniek, bemestingsleer en kostprijsberekening.In de les kostprijsberekening proberen we, samen met de studenten, alle elementen in kaart te brengen die bij voorkeur door de verkoopsprijs van je product moeten gedekt worden. De specifieke teeltkosten, de arbeid, de mechanisatie, de bedrijfskosten, de rente op het kapitaal enz. Meestal komen we dan tot de conclusie, als alle cijfers op tafel liggen, dat er in de land- en tuinbouw niet veel te verdienen valt in de productie. En dat er hard moet gewerkt worden om een aanvaardbaar loon uit de arbeid te halen.Als alle studenten dan suf op hun stoel hangen, kom ik met de vraag af: “Wat is rijkdom?” Op het bord wordt dan een cirkel getekend, met daarbinnen de minimale economische vereisten, zoals daar zijn: voldoende hoge productie, kostenbeheersing en efficiëntie. Buiten de cirkel komen dan de niet-economische factoren, de immateriële waarden die we graag gerealiseerd zien in het werkveld van de boerderij. Ik nodig de studenten dan uit om hun echte verlangens naar boven te halen, wat ze willen realiseren in hun beroepsloopbaan.Dan komt de begeestering ! Dan hoor je dingen opnoemen als:-          Beroepsvreugde-          Een goeie plek waar de kinderen kunnen spelen en opgroeien-          In eer en geweten kunnen werken-          Zelfvoorzienend, autonoom en in vrijheid kunnen leven-          Een eigen stukje grond waarmaken-          Boerengeluk nastreven-          Ecologische creatie en biodiversiteit-          Frisse luchtWat een rijkdom, zien we dan! En dan komt ook de behoefte om de cirkel op het bord binnenste buiten te draaien. Om de wezenlijke waarden van het leven in de binnenkant te schrijven, en de dwingende economische noodzakelijkheden naar de buitenste rand te verplaatsen.Dat leidt ons ook tot de gedachte dat de economische zekerheden van gisteren, morgen misschien niet meer zullen bestaan. En dat we hoe dan ook wel eens onze definitie van rijkdom zullen mogen herzien.Terwijl ik deze woorden opschrijf, krijgen we op Akelei bezoek van 2 sprankelende onderzoeksters uit Schotland en Nederland, die beroepsmatig werken aan het behoud van oude graanvariëteiten en het veredelen van groenterassen. Terwijl we het daarover hebben, haalt één van deze dames een klein Franstalig boekje uit haar handtas. Het was getiteld ‘Vers la sobriété heureuse’ en van de hand van Pierre Rabhi, een man op leeftijd die indertijd mede aan de basis lag van de biologische landbouw in Frankrijk.   En ze schrijft een zinnetje over op een stukje papier, die ze me overhandigt. Het klinkt als volgt:‘… la crise financière sera sans doute ce qui va permettre d’identifier les vraies richesses.” Vrij vertaald: ‘de financiële crisis zal ons ongetwijfeld in staat stellen om de ware rijkdommen te benoemen.”En dezelfde avond lees ik in de biografie van Rabindranath Tagore (ook vrij vertaald):“We zien slechts één kant van de waarheid vanuit het punt waar we staan, maar er moet ook een andere kant zijn omwille van de harmonie van het leven, zoals de betekenis van een zonsondergang niet ligt in het verdwijnen van de zon aan de horizon, maar in de opgang in de nieuwe morgen, die nu nog buiten ons gezichtsveld ligt.” We wensen allen een gelukkig nieuw jaar 2012 toe!Johan, Greet en kinderen Hanne, Marie en Floriaan                                                                                      en medewerkers Dorien, Els, Wim en Kris.