Nieuw(jaar)sbrief 2016-2017

Printervriendelijke versiePDF versie
Beste klanten, Akelei-sympathisanten, vrienden en kennissen,
 
Vele jaren mochten jullie van Johan een schitterende nieuwjaarsbrief ontvangen. Op het bedrijf Akelei zijn er per 1 januari belangrijke verschuivingen en neemt het nieuwe team niet alleen de spade maar ook de schrijfpen over!
 
Natuur en cultuur
Onlangs was ik op een congres in Nederland over ‘herstellende landbouw’. De roep ‘terug naar de natuur’, vaak onder de noemer permacultuur, is vaak te horen onder (jonge) mensen. Op dit congres werd er gespeeld met de woorden ‘natuur inclusieve landbouw-cultuur’ of ‘cultuur gedreven natuurlijke landbouw’. Voor zover ik het begrepen heb is in beide het verlangen om de kringlopen in de natuur te herstellen aanwezig zodat er (terug) evenwicht kan ontstaan in de verschillende deelgebieden. Als de levensprocessen harmonisch in elkaar grijpen kan er een gezond bedrijfsorganisme ontstaan en dit is de basis voor onze gezonde voeding!
 
Nu de vraag hoe we onze taak als mens in dit gehele plaatje zien? In de natuurlijke landbouw  is er de ambitie om ‘meesters’ te willen zijn in het waarnemen en interpreteren van ecologische processen. Deze houding steunt op het weten dat een ecosysteem een natuurlijk vermogen  heeft om zichzelf in evenwicht te houden. Ziekten en plagen zijn dan altijd een teken van onevenwicht. Dit is af te toetsen op ons eigen immuunsysteem, bij ziekte is er dikwijls een onevenwicht in ons systeem.  
Maar er is meer …. en dat voel/weet ik na iedere yogales. Gezondheid heeft ook te maken met  energie die in de subtiele kanalen van ons lichaamssysteem stroomt. En hier komt het op de levensprocessen aan, levensprocessen in beweging,  deze bepalen  net zo veel de vitaliteit als de weerbaarheid van ons systeem. Na een yogales voel ik me niet alleen super in conditie maar er is ook die verfrissende spirit.
Zoals we het in de natuur hebben over ecologie, uiterlijke ecologie,  is hier de insteek om aandacht te besteden aan onze ‘innerlijke ecologie’. En dan begint verandering bij ons kleine zelf. Dit is een uitnodiging om onze eigen stoep te kuisen voor we het over de grote wereldhervormingen kunnen hebben.  
Maar concreet, als we als boer/boerin onze taak willen opnemen dan is dit een verzorgende taak van planten die we als mens dichter bij ons laten komen door het ‘veredelingsproces’. Dit veredelingsproces is 10duizenden jaren geleden begonnen, toen de mens niet meer rondtrok maar zich ging vestigen om het land te bebouwen en dieren te hoedden. We werden hoeders van de aarde, hoeders over de voeding van ons volk, hoeders van het vee. En dit is tot op de dag van vandaag nog steeds zo. Alleen onze verantwoordelijkheid nam toe omdat we steeds meer de dingen naar onze hand zetten en de druk verhoogden omwille van de meerwaarde in de verhoogde productie. En als nu de roep klinkt: ‘terug naar de natuur’  dan is dit misschien een noodroep omdat we grenzen aan het overschrijden zijn. Grenzen die laten zien dat het evenwicht in ons landbouwsysteem ver zoek is. Bezwijkt onze ecologie stillekes aan onder de niet aflatende druk van de economie?
 
Allemaal terug boer(in)
Op datzelfde congres in Nederland over herstellende landbouw werd een successielijn getekend hoe we kunnen doorgroeien van éénjarige land- en tuinbouwgewassen naar meerjarige teelten en verder de gelaagdheid terug brengen op het landbouwbedrijf door ook struiken en bomen terug te integreren in het (gemengde) bedrijf. Dit is een lijn die zich verschuift van intensieve landbouw naar meer extensieve landbouw. Zie www.akkernaarbos.nl
Er werd gezegd dat we morgen niet allemaal aan de eindstreep moeten staan, maar als je vandaag nog begint met de eerste stap dan is dit voldoende. Want dan sta je mee in het (denk)-proces en uiteindelijk daar komt het op neer, dat we ons in het proces begeven.
Aansluitend kregen we een boeiende bijdrage van Geert van der Veer. Hij is de drijfveer achter het initiatief ‘Herenboeren’. In Vlaanderen is de CSA (Community Supported Agriculture)-beweging in opmars,  bedrijven die gedragen worden door consumenten met een grote betrokkenheid van hunnerwege. Bij het initiatief van ‘Herenboeren’ wordt nog een stap verder gezet en is er sprake van CBA of Community Based Agriculture. Wat is het verschil? Dat je als consument niet alleen supporter bent maar ook deel bent van het landbouwbedrijf. Het is een heel krachtig initiatief , dat op 20 ha een gemengd bedrijf neerzet, gebaseerd op de principes van de natuurlijke landbouw en met oogst van groenten, fruit, eieren en vlees. Als consument ben je met je gezin er een actief deel van. En dit vanaf de start, want er wordt een (start)kapitaal gevraagd voor de werkingsmiddelen. Ondertussen zijn er 2 bedrijven uit de startblokken vertrokken en worden er nog meerdere initiatieven uitgewerkt. Ze lopen  ook steeds meer in de kijker, letterlijk doordat ze het nieuws halen, maar ook aan de lastige kant. Omdat ze hun visie op agro-ecologie en natuurlijke landbouw trouw zijn leggen ze de beperkingen  en de vermoeiende regel- en wetgeving rond landbouw soms naast zich neer. Bijvoorbeeld in Nederland kan je geen varkens buiten houden, ze moeten verplicht op stal. Daar zijn ze burgerlijk ongehoorzaam en gaan voor buiten-varkens die mogen woelen in de modder van een poel. Ook de verplichte oorflappen die bij heel jonge dieren in de oren geschoten worden, doen ze niet, omdat het dieronwaardig is. De vele aanmaningen en boetes vanuit de overheid leggen ze naast zich neer. Dit durven ze omdat de boer hier niet alleen staat maar de gehele Community mee achter hem staat. Zo wordt het dadelijk een zaak dat breed gedragen wordt. Het is nu zo ver dat de Nederlandse overheid bereid is om een compromis uit te werken. Ze sluiten dan een green deal!! Zie www.greendeals.nl
 
Van boom naar bos
En nu terug naar Akelei, we hadden het er al over in de inleiding, Johan is pionier voor de Vlaamse biologische landbouwbeweging. Hij wist met uitzonderlijk weinig middelen een schitterend bedrijf neer te zetten en heeft dit  meer dan 30 jaren dag in dag uit doorgedragen met een rustige, maar gestage inzet. Tegelijk is hij trouw gebleven aan zijn idealen en is de visie gestaag verder  gegroeid, de kennis heeft zich gedurende al die jaren verdiept, mede door de bevruchting van Oost en West in zijn jaarlijks terugkerende reizen naar India. En Johan is er klaar voor om die spade die de aarde zo vele jaren doorwoeld heeft, door te geven. Zijn wij klaar om ze te ontvangen? Je hoort het goed, zijn ‘WIJ’ klaar om ze te ontvangen?
 
En met deze vraag keren we terug naar onze successielijn van daarnet. Bij Akelei begint het bij de boom en als eindbeeld zien we de gemeenschap van bomen of het bos, om het in een beeld uit te drukken. We zijn tot de overtuiging gekomen dat landbouw geen éénmanszaak meer is, maar door vele mensen moet gedragen worden, kortom landbouw en voedselvoorziening heeft nood aan een maatschappelijk draagvlak, het vraagt veel meer schouders dan die van de individuele boer.
Ondertussen dient zich op Akelei voor het komende seizoen al een heel team aan, Johan zet een stap terug maar blijft aanwezig, Jelle heeft zich al die jaren stevig ingewerkt en neemt vanaf volgend seizoen de verantwoordelijkheid op voor het stuk landbouwgrond van 4 hectare in Putte (Vogelstraat ter hoogte van nummer 32). Ikzelf neem de verantwoordelijkheid voor het reilen en zeilen op het thuisfront (winkel en teelten Haachtsebaan  Schriek). Kris heeft de moeilijke beslissing genomen toch niet mee in een cvba te stappen, wat we zonder meer accepteren, want trouw blijven aan je zelf is dé boodschap. Maar hij blijft wel met Akelei verbonden als mede-werker en met zijn groenten-pakkettensysteem ‘Biobuur’. Verder dienen zich Sven en Klara aan, 2 frisse jonge mensen die het komende seizoen hun doen en laten willen verbinden met onze plek. Vanaf maart komen ze op het bedrijf wonen en je zal zeker met hen kennis kunnen maken in de winkel, want daar nemen ze een deel van de taken over. Verder werken ze mee op het veld. Anja loopt mee als 1e jaarsstudente opleiding Landwijzer en woont hier vlakbij in de buurt. Anja heeft al laten weten dat ze graag naar de toekomst toe mee wil instappen in het bedrijf. Bie, die al vele jaren met veel zorg op dinsdagmorgen de Akelei-groentenpakketten maakt. Koen die dit jaar al meewerkte met plukkaart komt volgend seizoen graag terug. Moniek die ook al vele jaren markten doet in Leuven en Kessel-Lo en onze producten graag meeneemt om aan de Leuvense consument aan te bieden.
En dan jullie allemaal die op de zijlijn onze trouwe supporter/afnemer zijn, waarvoor we hartelijk danken.
Als we terug naar ‘onze ‘ successielijn kijken merken we dat we als bos zien een gemeenschap van bomen die in voortdurende verbinding staan met elkaar, zie ook het boek met als titel  ‘het verborgen leven van  bomen ‘ van Peter Wohlleben, die het bos omschrijft als een gemeenschap van vrienden!
 
Van oud naar nieuw
En dat is ons streven, dat we het stukje boer in ons tot leven roepen, dat we gaan voor een lokaal verweven en seizoensgebonden voedselpatroon als basis voor een gezond leven.
Vanaf 1 januari 2017 is er een switch van oud naar nieuw, misschien uiterlijk niet zichtbaar, maar vanbinnen wel. De basistonus zal anders vibreren, zal mensen raken en verbinden in die eerste stappen op de successielijn naar een door de gemeenschap gedragen landbouw. Het jaar 2017 zal een aan- en inloopperiode zijn op weg naar de volgende stap namelijk het uitwerken van de  cvba Akelei als rechtsvorm. Een cvba is, zoals jullie weten, een coöperatieve vennootschap op basis van aandelen. Dit betekent dat die schouders, tot in het financiële  hier al kunnen zichtbaar worden in de vorm van mensen die zich aandienen om mee te anticiperen. In dit proces zijn we ook mede-speler , we zijn dan een deel van die bomen die naast elkaar geplant worden en de verbondenheid zal groeien naargelang de zaken fijner op elkaar afgestemd worden, naargelang we subtieler de plek kunnen waarnemen en ook beter naar elkaar kunnen luisteren. Dit is het proces waar we  jullie binnenkort graag toe uitnodigen om mee over onze schouder te kijken én in de toekomst financieel een steentje bij te dragen, …..        Gezamenlijk jaarfeesten vieren, allerhande activiteiten uitwerken die aansluiten bij de dynamiek van het bedrijf kunnen nu al ! Heb je geen ambities in die zin en blijf je graag gewoon klant, voor ons net zo goed, want je blijft in alle stilte en eenvoud een loot in dat grote bos.
 
Een mooie, inspirerende tijd  van oud naar nieuw en dit alles op die uitnodigende lijn van successie van boom tot bos
 
Een warme groet,
Greet en Akelei-medewerkers